Wat is het verschil tussen Hoger Beroepsonderwijs, HBO5 en Graduaat?

Voor september 2019 werden alle graduaatsopleidingen in Vlaanderen HBO5-opleidingen genoemd. HBO5 staat voluit voor Hoger Beroepsonderwijs 5. Deze ‘5’ verwijst naar het niveau in de Vlaamse kwalificatiestructuur. Deze opleidingen behoren tot het hoger onderwijs en situeren zich tussen het secundair onderwijs (niveau 4) en de professionele of academische bachelor (niveau 6).

Vanaf 1 september 2019 spreekt men niet langer van HBO5-opleidingen, maar wel van graduaatsopleidingen. Deze opleidingen worden volledig door de hogeschool georganiseerd. Cursisten zijn volwaardige hogeschoolstudenten en krijgen toegang tot studietoelagen en studentenvoorzieningen.

De naam HBO5 wordt nu enkel nog gebruikt voor de opleiding Verpleegkunde die drie jaar duurt. HBO5-Verpleegkunde studeer je voltijds in het secundair onderwijs in samenwerking met een hogeschool.

Je vindt een overzicht van al de graduaatsopleidingen via de website Onderwijskiezer.

Opgelet: in Nederland wordt de term Hoger Beroepsonderwijs gebruikt voor opleidingen die in Vlaanderen overeenkomen met de professionele bachelors (niveau 6).

Kan ik me inschrijven aan een hogeschool/universiteit met een buitenlands diploma?

De school beslist zelf of je een bepaalde opleiding kan volgen en eventuele voorwaarden. Informeer dus eerst bij de school wat de toelatingsvoorwaarden zijn. Vraagt de school een erkend diploma? Een erkenning van je diploma kan je aanvragen bij NARIC Vlaanderen.

Kan ik 's avonds een opleiding in het hoger onderwijs volgen?

Ja. Verschillende scholen hebben opties om een opleiding te volgen in avond- of afstandsonderwijs.

Je vindt het aanbod van de scholen in Brussel hier:

Odisee Hogeschool: https://www.odisee.be/werken-en-studeren 

Erasmushogeschool: https://www.erasmushogeschool.be/nl/werken-en-studeren

VUB: https://www.vub.be/werken-studeren/#opleidingsaanbod

KU Leuven: https://www.kuleuven.be/studentenvoorzieningen/werkstudenten

 

Nog vragen? Maak een afspraak bij Leerwinkel Brussel!

Wat kan ik studeren in het hoger onderwijs?

Filmpje: https://www.youtube.com/watch?v=0zXsvOM1aJE

Heb je een diploma van het secundair onderwijs? Dan kan je kiezen uit deze drie opties in het hoger onderwijs.

Graduaat (het vroegere HBO5):

- niveau tussen het secundair onderwijs en de bachelors

- in een hogeschool

- duurt 1,5 tot 2 jaar

- arbeidsmarkgericht: voorbereiding om te  gaan werken

- veel plaats voor werkplekleren

- aanvultraject mogelijk om een professionele bachelor te behalen

- flexibel traject mogelijk: avond-, weekend- of afstandsonderwijs 

De naam HBO5 wordt enkel nog gebruikt voor de opleiding Verpleegkunde. De HBO5 Verpleegkunde studeer je aan een secundaire school die samenwerkt met een hogeschool. Deze opleiding duurt drie jaar.

Professionele bachelor:

- tussen het graduaat en de master  

- duurt 3 jaar (behalve verpleegkunde 4 jaar)  

- arbeidsmarkgericht: voorbereiding om te gaan werken

Opties om verder te studeren: bachelor-na-bachelor, postgraduaat, schakeljaar om naar een master aan de universiteit te gaan

Academische bachelor:

- tussen het graduaat en de master

- aan de universiteit

- duurt 3 jaar

- voorbereiding op een master

- voorbereidingsprogramma mogelijk om een andere master te volgen

Waar vind ik het volledige Nederlandstalige onderwijsaanbod?

Het volledige Nederlandstalige aanbod in Brussel én Vlaanderen vind je op www.onderwijskiezer.be, een website gemaakt door het CLB (Centrum voor Leerlingenbegeleiding).

Wat is het verschil tussen professionele en academische bachelor?

Tijdens een professionele bacheloropleiding doe je de kennis en vaardigheden op om een bepaald beroep (zoals verpleger, leraar of sociaal werker) uit te oefenen. Enkele kenmerken:

- 3 jaar

- voorbereiding op de arbeidsmarkt

- via schakelprogramma masteropleiding mogelijk

Tijdens een academische bacheloropleiding doe je de kennis en vaardigheden op om aan een masteropleiding te beginnen. Een masteropleiding duurt minimum 1 jaar maar kan ook meerdere jaren duren. Je start dus aan een academische opleiding met de intentie om minstens 4 jaar te studeren. Enkele kenmerken:

- 3 jaar + daarna de master

- voorbereiding op een masteropleiding

Op onderwijskiezer vind je een schema met verschillen tussen een professionele en academische bacheloropleiding.

Wat zijn studiepunten?

Elk vak in het hoger onderwijs (hogeschool en universiteit) wordt uitgedrukt in studiepunten (ook wel ECTS of credits genaamd*). Hoe meer studiepunten een vak heeft, hoe meer tijd je hiermee zal bezig zijn.

1 studiepunt komt overeen met 25 tot 30 uur studietijd. Studietijd omvat de lessen (colleges), practica, voorbereidingen en ook zelfstudie.

- Voorbeeld 1: het vak 'Recht' uit een bacheloropleiding is 6 studiepunten.

In studietijd is dit 150 uur (6 studiepunten x 25 uur). Je hebt bijvoorbeeld 50 uur aan lessen en praktijkoefeningen (gemiddeld 2 à 4 uur per week).

Dit betekent dat je voor het vak 'Recht' nog 100 uur (150 - 50 uur les) zelf moet studeren.

- Voorbeeld 2: het vak 'Kwantitatieve methoden' uit een bacheloropleiding is 4 studiepunten.

In studietijd is dit 100 uur (4 studiepunten x 25 uur). Je hebt bijvoorbeeld 45 uur aan lessen en praktijkoefeningen (gemiddeld 2 à 4 uur per week).

Dit betekent dat je voor het vak 'Kwantitatieve methoden' nog 55 uur (100 - 45 uur) zelf moet studeren.

In een voltijds programma leg je 60 studiepunten per jaar af.

- Een graduaatsopleiding telt doorgaans 120 studiepunten, dus dat betekent dat je na 2 jaar je diploma kan behalen.

- Een professionele bachelor is 180 studiepunten, en duurt 3 jaar.

- Een academische bachelor 180 studiepunten en een masteropleiding maximaal 120 studiepunten. Met deze opleiding ben je 4 à 5 jaar bezig.

* De Engelse benaming voor studiepunt is credit, of voluit European Credit Transfert System (ECTS).  Dit studiepuntensysteem is in heel Europa hetzelfde, en maakt het gemakkelijk om op uitwisseling te gaan.

Op de ECTS-fiche van een bepaalde opleiding kan je exact zien hoe de studiepunten verdeeld zijn over de vakken. Per vak bestaat een aparte ECTS-fiche. Hierin vind je het aantal studiepunten, maar ook de inhoud van het vak.

Hoeveel kost studeren in het hoger onderwijs?

Het inschrijvingsgeld bedraagt:

•Beursstudent ± € 100 (beurstarief)

•Bijna-beursstudent € 450 (tussentarief)

•Niet-beursstudent ± € 950

Om meer vermindering van het inschrijvingsgeld te krijgen, baseert de school zich op de berekening van de toelage door het Ministerie.

Het inschrijvingsgeld bij hogescholen en universiteiten bestaat uit 2 delen:
- een vaste kost
- een variabel gedeelte
, dat is afhankelijk van het aantal studiepunten waarvoor je inschrijft. Een standaardtraject is 60 studiepunten per academiejaar.

Voor niet-beursstudenten is het inschrijvingsgeld voor het academiejaar 2021-2022 (graduaatsopleidingen, professionele bachelors, academische bachelors en masters):

- Vast gedeelte: € 247,90

- Variabel gedeelte: € 11,90 per studiepunt

Voorbeeld 1: Ik start een standaardtraject aan de hogeschool/universiteit. Ik betaal een vaste kost + een variabele kost voor 60 studiepunten. Dus: € 247,90 + € 714  (= 60 x € 11,9). Het inschrijvingsgeld is € 961,9.

Voorbeeld 2: Ik wil minder vakken volgen. Ik schrijf me in voor 40 studiepunten. Dus: € 247,90 + € 476 (= 40 x € 11,9). Het inschrijvingsgeld is € 723,9.

Let op: Soms moet je ook bijkomend cursusgeld betalen. Dat is voor kopieën, cursussen of boeken.

Lees meer info onder de vraag ‘Wat zijn studietoelagen?’.

Nog vragen? Kijk dan zeker ook eens op de website centen voor studenten of neem contact op met de dienst studiefinanciering van de hogeschool of universiteit waar je gaat studeren.

Kan ik zonder diploma secundair onderwijs starten in het hoger onderwijs?

Meestal heb je een diploma secundair onderwijs nodig. Dat is de basisvoorwaarde om te studeren in het hoger onderwijs (voor graduaten en bacheloropleidingen).

Als je geen diploma secundair onderwijs hebt, beslist de hogeschool of universiteit of je kan starten in het hoger onderwijs. Een hogeschool of universiteit legt afwijkende toelatingsvoorwaarden vast in het onderwijsreglement. Soms moet je een toelatingsassessment doen, dat kan bijvoorbeeld een test begrijpend lezen zijn of een gesprek waarin je je studiekeuze motiveert. Voor meer informatie neem je contact op met de hogeschool of universiteit waar je wil studeren.

Voor meer algemene informatie kan je terecht op de website van Onderwijs Vlaanderen.

Voor meer informatie over het toelatingsonderzoek voor graduaatsopleidingen kan je terecht op de website toelatingsonderzoek.be.

 

 

Welk taalniveau vraagt het hoger onderwijs?

De hogeschool of universiteit bepaalt zelf welk minimum taalniveau er verwacht wordt. Vaak is dit voor graduaatsopleidingen 2.4 (ERK-niveau B1) en voor bacheloropleidingen 3.2 (ERK-niveau B2). Dit  kan verschillen, afhankelijk van instelling of studierichting.